Regularne wykonywanie badań USG w czasie ciąży jest bardzo ważne.
Badanie ultrasonograficzne przed 10. tygodniem ciąży
Badanie ultrasonograficzne w tym okresie ciąży powinno być wykonywane sondą dopochwową. Badanie to nie jest badaniem obowiązkowym i wykonujemy je ze wskazań lekarskich. Celem badania ultrasonograficznego przed 10. tygodniem ciąży, wykonywanego ze wskazań lekarskich, jest:
- uwidocznienie i lokalizacja jaja płodowego,
- ocena wieku ciążowego — na podstawie długości CRL,
- ocena obecności pęcherzyka ciążowego,
- pomiar pęcherzyka ciążowego (GS, gestational sac), położenie w jamie macicy, liczba pęcherzyków ciążowych,
- ocena echostruktury trofoblastu,
- ocena liczby zarodków, kosmówek i owodni,
- użycie techniki dopplerowskiej w badaniu przed 10. tygodniem ciąży, także do oceny FHR, jest nie -wskazane. Preferowane jest uwidocznienie FHR w badaniu 2D (tzw. prezentacja B) lub M- mode.
Wykonując to badanie należy kierować się zasadą minimalnej ekspozycji i czasu badania pozwalającego na kompletne wykonanie procedury – zasada ALARA (As Low As Reasonably Achievable – tak długo jak jest to niezbędne).
użycie techniki dopplerowskiej w badaniu przed 10. tygodniem ciąży, także do oceny FHR, jest nie-wskazane. Preferowane jest uwidocznienie FHR w badaniu 2D (tzw. prezentacja B) lub M-mode.
Badanie ultrasonograficzne pomiędzy 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży (CRL 45-84 MM)
Badanie ultrasonograficzne wykonywane w tym okresie ciąży ma kilka założeń. Lekarz prowadzący jest zobowiązany wyjaśnić pacjentce zasadność wykonywania tych badań. Każda pacjentka ma prawo do informacji o możliwości wykonania badań prenatalnych.
Pierwszym celem jest ocena struktur anatomicznych płodu, poszukiwanie wczesnych wad strukturalnych oraz ocena wielkości płodu i określenie czasu trwania ciąży, terminu porodu, o ile nie zostało to rzetelnie zrobione na jej wcześniejszym etapie. Ze względu na rozwój technologiczny aparatów ultrasonograficznych oraz związaną z nim wysoką rozdzielczość i precyzję obrazowania, badanie ultrasonograficzne pomiędzy 11+0 a 13+6 tygodniem umożliwia podejrzenie występowania coraz większej liczby wad płodu. Wykrywalność nieprawidłowości w budowie płodu w I trymestrze szacujemy obecnie na około 60%. Dzięki wczesnemu wykryciu wad anatomicznych płodu, można zaoferować kobiecie ciężarnej wcześniejszą prenatalną diagnostykę inwazyjną w celu wykluczenia wad genetycznych płodu. Bezwzględnym warunkiem, niezbędnym do przeprowadzenia rzetelnej diagnostyki prenatalnej, jest uzyskiwanie przekrojów zgodnie ze standardami oraz uzyskiwanie najlepszych dostępnych obrazów w danych warunkach badania. W związku z wprowadzeniem do praktyki klinicznej wolnego DNA płodu w krwi matki (cffDNA, cel-free fetal DNA) do przesiewowej oceny w kierunku aberracji chromosomowych, w wybranych sytuacjach klinicznych zaleca się zaproponowanie ciężarnej tej metody diagnostycznej.
Drugim celem badania ultrasonograficznego w 11+13+6 tygodniu ciąży jest ocena ryzyka wystąpienia najczęstszych aberracji chromosomowych (trisomii 21,18, 13).Kalkulacja ryzyka jest oparta na wywiadzie, wieku matki, ocenie markerów ultrasonograficznych i biochemicznych i powinna odbywać się wyłącznie przy użyciu certyfikowanych przez FMF kalkulatorów. Ryzyko jest oceniane na dzień wykonywanego badania=TEST PAPPA.
Wśród markerów ultrasonograficznych wyróżnia się markery podstawowe [17]:
- FHR,
- przezierność karku płodu (NT, nuchal translucency).
Wiek matki, wywiad, NT oraz FHR w połączeniu z markerami biochemicznymi [ciążowe białko osoczowe A (PAPP-A, pregnancy associated plasma protein A), wolna podjednostka β-hCG] stanowią składniki tak zwanego testu złożonego (ang. combined test), zwanego także First Trimester Screening (FTS).
Badania biochemiczne I trymestru powinny być wykonywane tylko na aparatach certyfikowanych przez FMF (Delfia, Kryptor, Roche).
Badanie ultrasonograficzne pomiędzy 11+0 a 13+6 tygodniem daje także możliwość osiągnięcia trzeciego celu, jakim jest obliczenie ryzyka stanu przedrzucawkowego (PE, pre-eclampsia). Osoby posiadające odpowiednie certyfikaty FMF mogą wykonać poszerzone badanie, polegające na wyliczeniu ryzyka wystąpienia PE na podstawie: wywiadu, wartości średniego ciśnienia tętniczego (MAP, mean arterial pressure), wartości indeksu pulsacji tętnic macicznych (UtA PI, uterine artery pulsatility index), stężenia łożyskowego czynnika wzrostu w surowicy krwi ciężarnej (PlGF, placental growth factor).
Gdzie i u kogo mogę wykonać to badanie?
USG ciąży wykonasz w naszej placówce w Grodzisku Mazowieckim.
Badania USG ginekologiczne/położnicze w naszej placówce wykonujemy jednym z najnowocześniejszych dostępnych na rynku aparatów ultrasonograficznych: GE Voluson S10 Expert.
